Jest to geologiczny unikat uważany za jedną z najładniej ukształtowanych czołowych moren spiętrzonych Europy Środkowej. Patrząc z perspektywy lotu ptaka zaznacza się ona jako wielka podkowa, rozciągająca się od Brandenburgii przez Saksonię aż do Polski. Jej osobliwością jest jej powstanie. Przed ok. 320 000 lat, w okresie najstarszego zlodowacenie południowopolskiego, z potężnego lądolodu wysunął się w kierunku południowym mały język lodowcowy o miąższości ok. 500 m. Na skutek masy własnej lodowca i jego siły parcia zdeformowane zostało podłoże do głębokości do 300 m. Poziome warstwy piasków, żwirów, iłów i węgla brunatnego zostały pchnięte, na przedpolu lodowca spiętrzyły się luźne masy skalne tworząc morenę czołową o wysokości do 150 m nad poziom terenu. Kilkakrotne przemodelowania przez lądolody późniejszych zlodowaceń spłaszczyły wał moreny do dzisiejszej wysokości. Mimo to widoczne wzniesienia, takie jak np. Marienberg koło Groß Kölzig (159 m), Hoher Berg koło Döbern (183 m), czy Reuthener Brandberg (176 m) znajdują się w Brandenburgii oraz dalsze wzniesienia w saksońskiej i w polskiej części Łuku.

Mimo swojego pierwotnego wieku Łuk Mużakowa ulega nadal ciągłym zmianom. Osobliwością Łuku są geologicznie młode twory, rowy wietrzeniowe zwane gizerami. Są to podłużne, głęboko wcięte i bezodpływowe dolinki, które powstają tam, gdzie pokłady węgla brunatnego wychodzą na powierzchnię. Organiczny materiał stykając się z tlenem powietrza wietrzeje i zapada się. Dna dolinek wcinają się coraz głębiej w krajobraz.

Łuk Mużakowa imponuje nie tylko swoimi elementami krajobrazu. Efektywne wykorzystanie surowców zalegających w wyniku deformacji w obrębie Łuku Mużakowa tuż pod powierzchnią przyniosło już wczesne uprzemysłowienie tej części Łużyc. Piaski kwarcowe topiono w wielkich fabrykach i przerabiano na szlachetne dobra użytkowe. Na początku XX wieku fabryki te wysyłały swoje produkty na cały świat. Region wraz ze swoimi „miastami hutników szkła”, Döbern i Weißwasser, uważany był w owym czasie za centrum światowej produkcji szkła. Iły służyły do produkcji cegły i dachówki, pojemników ceramicznych dla przemysłu chemicznego i wyrobów ceramicznych codziennego użytku. W dużych ilościach przetapiano rudy darniowe i odlewano do form. Ziemie i iły ałunowe zaspokajały zapotrzebowanie przemysłu chemicznego. Cała ta produkcja, wymagająca dużego nakładu energetycznego, opierała się na wydobyciu węgla brunatnego w kopalniach odkrywkowych i podziemnych. Od 1843 r. aktywnych było po części ponad 90 kopalń równocześnie. Łuk Mużakowa stracił na znaczeniu jako dostawca surowców dopiero wtedy, gdy węgiel brunatny zaczęto wydobywać w częściach Łużyc bardziej efektywną metodą wielkopowierzchniową z niezakłóconym przebiegiem warstw. Wszędzie są jednak widoczne pozostałości z tamtych czasów. Szczególnie imponujące są jeziorka pokopalniane, które podobnie jak nienaruszone gizery ciągną się gęsto jedno za drugim przez setki metrów przy stosunkowo małej szerokości i mienią się we wszystkich kolorach. Jest to refugium, jakie sobie przyroda stopniowo z powrotem zajęła i które zachwyca teraz swoją dziewiczością i unikalnością. Dzisiaj Łuk Mużakowa jest krajobrazem starogórniczym pełnym różnorodnych wód i bogatym w lasy środowiskiem naturalnym ze znaczącą różnorodnością ekologiczną.

W 2006 r. Łuk Mużakowa uznany został jako Geopark Narodowy, od 2011 r. może się sławić wyróżnieniem przez UNESCO. O jego rozwój starają się wspólnie Brandenburgia, Saksonia i Polska. W 2012 r. udało się utworzyć biuro Geoparku finansowane ze środków pomocowych programu INTERREG IVa.

A co mają Państwo z tego? – Mogą Państwo przemierzać śladami historii górnictwa i przemysłu na „Szlaku Starogórniczym” (Altbergbautour, 22 km) i na „Szlaku Szklanym” (Glas-Tour, 33 km) albo poznawać siły przyrody i piękno krajobrazu na „Szlaku do Moreny Czołowej w Jerischke i Doliny Nysy” „Jerischker Endmoräne – Neißetal-Tour, 24 km). Mogą się też Państwo zachwycać imponującą panoramą na Łuk Mużakowa z wieży widokowej (36 m) nad jeziorkiem Felixsee. Albo można sobie też zrobić relaksujący spacer przez teren jeziorek wyrobiskowych, mieniących się spektakularnymi kolorami, i przez bagnisko Reuthener Moor.

Na bardziej ambitne wypady stoją do Państwa dyspozycji wyszkoleni przewodnicy po Geoparku. Chętnie będą oni towarzyszyć Państwu w wędrówkach przez wiekowy krajobraz kulturowy. Wyczerpujące informacje dotyczące Łuku Mużakowa i jego osobliwości można otrzymać przez cały rok w Biurze Geoparku w Döbern!

Dalsze informacje:
Geopark Muskauer Faltenbogen

Muskauer Straße 14
03159 Döbern
Tel.: 0049 35600 3687-12 (-13) (-14)
E-Mail: info@muskauer-faltenbogen.de
Web: www.muskauer-faltenbogen.de